رفتار درمانی و رویکردهای آن؛ این درمان برای چه اختلالاتی مناسب هست؟

۱۸ مهر ۱۳۹۶ دریافت

رفتار درمانی چنان گسترده هست که برای انواع اختلالات روانی از آن هستفاده می‌کنند. رفتار درمانی به‌دنبال شناسایی رفتارهای خودمخرب و ناسالمِ افراد و کمک برای تغییر آنههست. رفتار درمانی بر این باور هستوار هست که تمام رفتارهای انسان «آموخته‌شده»اند و به همین علت می‌توان رفتارهای ناسالم را تغییر داد. بنابراین رفتار درمانی عمدتا بر مشکلات فعلی بیماران و چگونگی تغییر این مشکلات متمرکز هست.

چه کسانی می‌توانند از رفتار درمانی هستفاده کنند؟

رفتار درمانی ممکن هست برای بهبود افرادی با طیف وسیعی از اختلالات، مفید واقع شود. عموم افرادی که از رفتار درمانی برای بهبود خود هستفاده می‌کنند، غالبا دارای یکی از اختلالات زیر هستند:

از رفتار درمانی همچنین می‌توان برای درمان اختلالات زیر هم بهره برد:

رفتار درمانی همچنین می‌تواند برای کاهش اختلالات روانی و مشکلات رفتاری در کودکان و بزرگ‌سالان مفید باشد.

انواع رویکردهای رفتار درمانی

انواع مختلفی از رویکردهای مرتبط با رفتار درمانی وجود دارند:

رفتار درمانی شناختی

رفتار درمانی شناختی رویکرد بسیار مشهوری در درمان اختلالات روانی هست. این رویکرد، رفتار درمانی را با شناخت‌درمانی ترکیب کرده هست. رفتار درمانیِ شناختی بر چگونگی تأثیر افکار و باورهای افراد بر شکل‌گیری احساسات و رفتار‌های آنها تمرکز می‌کند. رفتار درمانی شناختی اغلب به مشکلات فعلی بیمار و نحوه‌ی حل آنها می‌پردازد. هدف بلندمدت رفتار درمانی شناختی، تبدیل شیوه‌ی تفکر و الگوهای رفتاری ناسالم به تفکرات و الگوهای رفتاری سالم هست.

بازی‌درمانی با رویکرد رفتار درمانی شناختی

رفتار درمانی - بازی درمانی با رویکرد رفتار درمانی شناختی می تواند برای درمان اختلالات کودکان مورد هستفاده قرار بگیرد

بازی‌درمانی با رویکرد رفتار درمانی شناختی، نوعی رویکرد درمانی هست که معمولا برای درمان اختلالات کودکان از آن هستفاده می‌کنند. از طریق مشاهده‌ی بازی کودکان، روان‌درمانگر قادر خواهد بود ناراحتی‌ها و اختلالاتی را شناسایی کند که کودک قادر به بیان آنها نیست. در این روش، کودکان می‌توانند اسباب‌بازی‌های موردعلاقه‌ی خود را انتخاب و آزادانه بازی کنند. روان‌درمانگران ممکن هست از کودکان بخواهند نقاشی بکشند یا با هستفاده از اسباب‌بازی‌ها یا قالب‌های شنی، تصویرسازی کنند. درمانگران همچنین روش‌هایی را به والدین یاد می‌دهند که بتوانند با هستفاده از بازی، ارتباط عاطفی بهتری با فرزندان‌شان برقرار کنند.



حساسیت‌زدایی منظم (SD)

حساسیت‌زدایی از زمان‌‌های قدیم و در طول تاریخ به‌عنوان یکی از روش‌های درمان ترس‌ها کاربرد داشته هست. حساسیت‌زداییِ منظم اغلب برای درمان فوبیاها مورد هستفاده قرار می‌گیرد. در این روش به افراد آموزش می‌دهند واکنش ترس خود را با تمدد اعصاب و آرام‌سازی روانی جایگزین کنند. در رویکرد حساسیت‌زدایی منظم، ابتدا به افراد تکنیک‌های تنفسی و آرام‌سازی عضلانی را آموزش می‌دهند. هنگامی که بیمار در به‌کارگیری این شگردها تسلط پیدا کرد، درمانگر بیمار را به‌مرورزمان، با شدت بیشتری در معرض ترس‌هایش قرار می‌دهد. به‌طورمثال اگر فردی شدیدا از عنکبوت وحشت دارد، با کمک روان‌درمانگر ابتدا عنکبوت را در ذهنش تجسم می‌کند و به‌مرور زمان با دیدن تصویر‌ها و فیلم‌های مختلف از عنکبوت، می‌تواند به‌صورت واقعی با عنکبوت‌ها رودررو شود. البته در همین حین بیمار باید به‌طور هم‌زمان تکنیک‌های آرام‌سازی را انجام دهد.

بیزاری‌درمانی

بیزاری‌درمانی را اغلب برای درمان اختلالاتی مانند سوءمصرف موادمخدر و مشروبات الکلی به‌کار می‌گیرند. در این شیوه‌ی درمانی، رفتارهای ناسالم فرد بیمار با یک حادثه یا خاطره‌ی دردناک پیوند داده می‌شود و به‌مرور زمان فرد بیمار از انجام رفتارهای ناسالم دوری می‌کند. به‌عنوان‌مثال فردی که دچار سوءمصرف مشروبات الکلی هست، با پیوند مصرف مشروبات الکلی با حالت تهوع و سردردهای شدید، از مصرف آن بیزار می‌شود.

آیا رفتار درمانی برای درمان اختلالات روانی مؤثر هست؟

پژوهش‌های متعددِ تجربی و بالینی و علمی، تأثیر موفقیت‌آمیز رفتار درمانی را در درمان بسیاری از اختلالات و بیماری‌های روانی تأیید کرده‌اند. درحقیقت رویکردهای رفتار درمانی در التیام اختلالات روانی بسیار مؤثرند. بیش از ۷۵درصدِ افرادی که از رویکرد رفتار درمانی شناختی هستفاده کرده‌اند، از مزایای درمانی آن سود برده‌اند.

پژوهشی نشان داده هست رفتار درمانی شناختی در درمان اختلالات زیر بسیار موثرتر عمل می‌کند:

همچنین پژوهش‌ها نشان داده‌اند بازی‌درمانی در درمان اختلالات کودکان ۳تا۱۲ سال بسیار مؤثر بوده هست. بااین‌حال هستفاده از تکنیک‌های بازی‌درمانی برای افراد با هر سنی، به‌صورت روزافزون در حال افزایش هست.

رفتار درمانی برای کودکان

رفتار درمانی و بازی‌درمانی به‌طور گسترده برای درمان اختلالات کودکان مورد هستفاده قرار می‌گیرند. این درمان‌ها شامل تدریس واکنش‌های سالم‌تر و مثبت‌تر به کودکان برای مواجهه با موقعیت‌های مختلف‌اند. بخش اصلی رویکردهای رفتار درمانی برای کودکان شامل پاداش برای رفتارهای مثبت و تنبیه برای رفتارهای ناسالم هست و والدین باید به کودک برای پیشرفت هرروزه در درمان اختلالات کمک کنند.

ممکن هست مدت‌زمانی نسبتا طولانی برای اعتماد کودک به روان‌درمانگر نیاز باشد. این موضوع کاملا طبیعی هست. کودکان پس از آنکه متوجه شوند می‌توانند تجربیات و احساسات خود را بدون ترس از عواقب آن با مشاور در میان بگذارند، رابطه‌ی مثبتی با روان‌درمانگر برقرار می‌کنند. برای درمان و کاهش علائم اختلالات اوتیسم و اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی در کودکان، اغلب از تکنیک‌های رفتار درمانی هستفاده می‌کنند.

چگونه درمانگر رفتاری پیدا کنیم؟

پیداکردن روان‌درمانگرِ خوب ممکن هست دشوار باشد، اما منابع اطلاعاتی زیادی وجود دارد که می‌توان با هستفاده از آنها روان درمانگران را آسان‌تر پیدا کرد. شما می‌توانید از بین گروه‌های مختلفِ مشاوره، روان‌درمانگرتان را انتخاب کنید که شامل مددکاران اجتماعی، روان‌شناسان و روان‌پزشکان می‌شوند. باید مطمئن باشید که روان‌درمانگرتان مدارک معتبر در زمینه‌ی تخصصی روان‌شناسی و روان‌پزشکی دارد. همچنین بسیاری از روان‌درمانگران به‌طور تخصصی روی درمان بیماری‌های خاص تمرکز م‌کنند، مانند اختلالات اضطرابی و افسردگی یا اختلالات خوردن.

اگر نمی‌دانید چگونه باید روان درمانگر مناسب را پیدا کنید، می‌توانید از پزشکان عمومی مشاوره بخواهید تا شما را به روان‌پزشکان معتبر معرفی کنند. همچنین روان‌پزشکان ممکن هست برای درمان بهتر اختلالات شما دارو تجویز کنند. عموم داروهای مرتبط با بیماری‌های اعصاب و روان از پوشش بیمه برخوردارند، اما متأسفانه هنوز هستفاده از مشاوره‌های تخصصی روان‌شناسی در کشور ما تحت پوشش بیمه‌های درمانی قرار نگرفته هست. امید می‌رود در آینده‌ای نزدیک، خدمات روان‌درمانی هم مشمول پوشش بیمه‌های درمانی قرار بگیرند.

ممکن هست روان‌درمانگران از شما برای درک بهتر اختلالات و مشکلات‌تان، سؤالات خصوصی بپرسند. این مهم هست که بتوانید با روان‌درمانگرتان راحت باشید. درنهایت باید بدانید ممکن هست برای یافتن روان درمانگر مناسب، چندین روان‌درمانگر مختلف را ملاقات کنید تا فردی را پیدا کنید که بهتر می‌تواند به شما کمک کند.

برگرفته از: healthline

دانلود آهنگ مسعود صادقلو ما به هم میایم